Art. 135 KRO przy ustalaniu zakresu i formy zobowiązań alimentacyjnych operuje zwrotem „zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”. To właśnie od tych możliwości oraz usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego uzależniona jest wysokość świadczeń alimentacyjnych.

Co należy zatem rozumieć poprzez zwrot „możliwości zarobkowe i majątkowe”? Czy sąd przy ustalaniu alimentów bierze pod uwagę aktualny stan dochodów i majątku zobowiązanego, czy też odnosi się do dochodów, które z uwagi na swoje kwalifikacje i umiejętności zobowiązany mógłby osiągać?

Na możliwości zarobkowe i majątkowe składają się nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz również takie które osoba zobowiązana może, a nawet powinna uzyskiwać biorąc pod uwagę sytuację na rynku pracy oraz jej stan umysłowy i fizyczny.

Tym samy możliwości zarobkowe nie mogą być utożsamiane z faktycznie osiąganym dochodem. Pod uwagę brane są także dochody jakie zobowiązany mógłby uzyskiwać np. w sytuacji gdy pracuje on w niepełnym wymiarze godzin lub dorywczo mimo, że posiada kwalifikacje i wykształcenie dzięki którym mógłby wykonywać zawód wysoko wynagradzany.

Przy obliczaniu rzeczywistego dochodu jaki osiąga zobowiązany bierzemy pod uwagę nie tylko pensję podstawową, ale również:

  1. wszelkiego rodzaju premie, dodatki, nagrody czy świadczenia z funduszu socjalnego.
  2. Jeśli zobowiązany prócz wynagrodzenia za pracę posiada jeszcze inne źródła dochodu to również bierzemy je pod uwagę przy ustalaniu możliwości alimentacyjnych zobowiązanego. Chodzić tu będzie np. o dochód z tytułu wynajmu mieszkania, czy dzierżawy, a także odszkodowania.
  3. Jeśli zobowiązany do alimentacji nie jest już osobą aktywną zawodowo przy ustalaniu zakresu obowiązku alimentacyjnego sąd będzie brał pod uwagę wysokość otrzymywanej renty czy emerytury.
  4. Bierzemy pod uwagę świadczenia rodzinne przyznane zobowiązanemu tj. zasiłek rodzinny oraz dodatki do niego, świadczenia opiekuńcze, świadczenia pielęgnacyjne, świadczenie rodzicielskie, czy jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.

 

Czy długi zobowiązanego wpływają na wysokość alimentów?

 

Dla ustalania wysokości obowiązku alimentacyjnego znaczenie mają wszelkie dochody i świadczenia które otrzymuje zobowiązany. Co natomiast z długami? Czy mają one wpływ na obniżenie alimentów?

Pozwani często argumentują swój wniosek o oddalenie powództwa o alimenty właśnie tym, że są zadłużeni, spłacają kredyt lub pożyczkę.

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Wszystko będzie zleżeć od konkretnej sytuacji i oceny, czy zaciągnięte zobowiązania były związane z zaspokojeniem usprawiedliwionych potrzeb zobowiązanego do alimentów. Na ocenę wpływa kilka czynników:

  1. Czy uprawnionym do alimentów jest dziecko, czy inna osoba z kręgu osób uprawnionych,
  2. Czy zadłużenie powstało w czasie gdy pomiędzy zobowiązanym, a uprawnionym do alimentów istniał obowiązek alimentacyjny ( z reguły w przypadku gdy uprawnionym jest dziecko to obowiązek alimentacyjny istnieje od momentu jego narodzin, aż do usamodzielnienia. Natomiast w przypadku innych osób uprawnionych może on powstać później na skutek popadnięcia w stan niedostatku),
  3. Czy obowiązek alimentacyjny wprawdzie nie istniał, ale zobowiązany powinien był się liczyć z tym że w niedalekiej przyszłości obowiązek zaistnieje (np. w sytuacji poczęcia dziecka w związku pozamałżeńskim),
  4. Na co poszły pieniądze z zaciągniętych zobowiązań (i tak np. kupno samochodu jest wydatkiem, które rodzic może zrealizować dopiero gdy zaspokoi potrzeby dziecka, drugi przykład: gdy rodzic zobowiązany do alimentacji mieszka sam w lokalu o dużym metrażu, popadając przez to w zadłużenie. Może być to uznane przez sąd za życie ponad stan i powoływanie się na zadłużenie celem obniżenia alimentów nie przyniesie spodziewanego skutku).

Czytaj również: Alimenty od osoby przebywającej w zakładzie karnym.